Απόσπασμα επιστολής του Στρατάρχη ΜΠΕΛΛ-ΙΛ σε ελεύθερη απόδοση, που γράφτηκε τη δεκαετία του 1750 προς τον Συνταγματάρχη γιο του, με την ευκαιρία ανάληψης απ' αυτόν της Διοίκησης Συντάγματος του Γαλλικού Στρατού:
“Δεν θα σου πω επιδίωξε να φανείς άξιος της εκτίμησης του Σώματος το οποίο θα διοικήσεις γιατί είναι αυτονόητο, θα σου πω όμως: Επιδίωξε να φανείς άξιος αγάπης.
Κάθε Συνταγματάρχης, όταν αποκτήσει την αγάπη των υφισταμένων του, επιτυγχάνει εύκολα και τα πιο δύσκολα πράγματα, ενώ εκείνος που δεν την απέκτησε επιτυγχάνει με δυσκολία και τα πιο εύκολα.
Θα ήταν χονδροειδής πλάνη, αν νομίζεις ότι για να αποκτήσεις την αγάπη του Συντάγματός σου πρέπει να αφήσεις να καμφθεί η πειθαρχία ή να παρασύρεσαι προς την ικανοποίηση των αντιθέτων προς το καθήκον επιθυμιών των υφισταμένων σου. Ο τρόπος αυτός θα ήταν ό,τι το χειρότερο.
Θα ήταν επίσης μεγάλη πλάνη σου, αν νόμιζες ότι μια μόνο αρετή σου θα εξασφάλιζε την αγάπη των υφισταμένων σου.
Όπως δεν κατακτούν κάποιον μόνο οι ωραίοι οφθαλμοί μιας γυναίκας αλλά το σύνολο της προσωπικότητάς της, έτσι και για να κυριαρχήσεις στις ψυχές των ανδρών σου απαιτείται η συνένωση αρετών και γνώσεων, για τις οποίες θα σου μιλήσω παρακάτω.
Να περιβάλεις τον υποδιοικητή σου με εμπιστοσύνη, να ζητάς τη γνώμη του και να τον ενημερώνεις για τις προθέσεις σου, μην τον παραμερίζεις.
Να τον κρατάς κοντά σου. Εάν δεν ενεργήσεις έτσι, το Σύνταγμά σας θα χωριστεί στα δύο, ακόμα και σε φατρίες, χωρίς δυνατότητα και ελπίδα να αποδώσει ωφέλιμο έργο.
Να δείχνεις, επίσης, εμπιστοσύνη στους παλαιούς λοχαγούς και να ζητάς τη γνώμη τους.
Να είσαι, το στήριγμα και ο πατέρας των μικρών αξιωματικών. Να ομιλείς συχνά και με καλοσύνη στους παλαιούς υπαξιωματικούς.
Να ζητάς τη γνώμη τους για θέματα της αρμοδιότητάς τους.
Να μελετάς και να εmδιώκεις να γνωρίσεις τους χαρακτήρες των αξιωματικών σου σε βάθος. Εάν δεν το πράξεις θα είσαι συνεχώς σε άγνοια και θα συγχέεις:
τη μετριοφροσύνη με την επαγγελματική ανεπάρκεια,
την αυτοπεποίθηση με τη ματαιόδοξη αυθάδεια,
την αγάπη προς τη δικαιοσύνη με την τάση προς τη συκοφαντία,
τη θεμιτή επιθυμία για ανάδειξη με τη στείρα φιλοδοξία,
την αυστηρότητα με την τραχύτητα.
Θα λαμβάνεις εισηγήσεις που υπαγορεύει το συμφέρον και όχι η αλήθεια.
Θα πιστεύεις ότι απονέμεις ηθικές αμοιβές για αρετή και αυτές θα δίνονται σε ραδιούργους.
Να προστατεύεις και να επαινείς φανερά τους πραγματικά ικανούς και όχι τους επίπλαστα άξιους.
Σου αποκάλυψα, στο παρελθόν, το πνεύμα και το χαρακτήρα του Γαλλικού Έθνους, τα ήθη και τις προλήψεις του, σου εδίδαξα τον καλύτερο τρόπο για να συγκρατείς και να εμψυχώνεις τους στρατιώτες σου, να τους τιμωρείς και να τους αμείβεις.
Επομένως, δεν θα σου επαναλάβω εδώ παρά μόνο ένα πράγμα:
Μη χρησιμοποιείς σε βάρος των ανδρών σου σκληρές εκφράσεις, ατιμωτικά επίθετα και μην εκστομίζεις μπροστά τους ποτέ λέξεις αγενείς και χυδαίες”.
......